Vlieger (Layang-Layang) in Indonesië

Op Bali is de vlieger nog steeds geen speelgoed. Het vliegeren is diep geworteld in het leven van de Balinezen en kent dan ook een levendige mythologie. De godheid Siva, een van de vele aspecten van de hoofdgod, wordt beschouwd als een liefhebber van vliegeren. Zijn manifestatie als “Rare Angon” (jong cowboy) wordt gezien als de god van het vliegeren. De meeste Balinese vliegers zijn erg groot. Voordat zo’n ceremoniële vlieger gemaakt wordt raadpleegt men de wijze van het dorp. Aan de hand van de traditionele kalender bepaald deze de juiste dag om met de bouw van het vliegerskelet te beginnen. Als de vlieger klaar is brengen de dorpelingen offers. Tijdens de bouw wordt er regelmatig een priester uitgenodigd voor een zegening. Bouwer en vlieger zijn dan “selamat” (beschermd). Ter afsluiting wordt er feest gevierd. De dorpsbevolking vormt daarvoor een seheka-groep. Begeleid door hun gamalanmuziek wordt de vlieger naar het veld gebracht. Tot de volgende vlucht wordt een vlieger in een speciaal daarvoor gebouwde hut opgeborgen en worden er regelmatig nieuw offers voor gebracht.

Guna-guna

In Indonesië is magie, of beter gezegd guna-guna (“stille kracht”), onlosmakelijk verbonden met het dagelijks leven. Tijdens een Indonesisch vliegerfestival in 1996 was ik getuige van een fenomeen toegeschreven aan guna-guna. Rond een uur of twee verzamelden inktzwarte wolken zich langs het vliegerveld. Aangezien een tropische wolkbreuk zich razendsnel ontwikkelt, haalde ik gauw mijn vliegers binnen en pakte mijn spulletjes.

De Indonesiërs vliegerden echter rustig verder, zelfverzekerd dat er niets aan de hand was. Als reden gaven ze op dat het programma nog niet was afgelopen. En inderdaad, gedurende de hele middag dreigden wolken als een front langs het vliegerveld. En nog geen vijf minuten nadat de dukun (“magiër”) zijn spulletjes had gepakt, denderde ijzig water met bakken naar beneden.

Zo’n spectaculaire ervaring doet je stil staan bij guna-guna. Er is (nog) geen wetenschappelijke onderbouwing voor, maar het blijft een geval van stille kracht. En wat als het toch bakstenen regent tijdens een vliegerfestival? Ach, dan huren de Indonesische organisatoren gauw een dukun met meer guna-guna, want stille kracht is een “must” voor het succes van een vliegerfestival.

Bron: Bart W. van Assen. “De vliegerende Hollander.” (websiteadres: www.home.zonnet.nl/kitedude)

Tweet en Like!