Oogstgebruiken in Nederland (deel 1)

Eerste deel van een vijfdelige film over folkloristische gebruiken tijdens de oogsttijd rond 1926. In dit deel met name in de omgeving van de Achterhoek, Overijssel en Limburg rond het jaar 1926.
Dit deel toont folkloristische gebruiken en klederdrachten rondom de tarwe en roggeoogst en er zijn beelden van een schuttersfeest  bij het slot Enghuizen.

In deze akte bijzonderheden van folkloristische gebruiken en klederdrachten rondom de tarwe en roggeoogst, alsmede opnamen van een schuttersfeest bij slot Enghuizen.

Deel 1:

00.00 Hoge paal waarop zgn. hagelkruis bekroond met haan, gezien door wuivende tarwehalmen.
00.10 Hagelkruis zonder haan aan de rand van gemaaid korenveld.
00.21 Boer en knecht scheppen in hoog tempo stortkar vol met stalmest. Bij het geduldig wachtende paard zijn twee meisjes bezig met het schuren van klompen.
00.38 De boer ment paard en wagen van het erf.
00.47 Grootmoeder en kleinzoon poseren voor de camera.
00.53 Boer Lenselink laat de wagenbak achterover kiepen (storten) in de tuin van de pastorie. De tuinman gooit een
emmer water in de bak die hij vervolgens schoonbezemt. Ds. Barbas van Hengelo (Gld.) komt aanlopen en presenteert de
boer een sigaar waarna de domineese een kom koffie brengt. De tuinman riekt de de mest in een kruiwagen.
01.31 Boerenechtpaar loopt over het tuinpad van de pastorie even later gevolgd door echtparen, die verder weg wonen, op de fiets.
01.49 De dominee en zijn vrouw begroeten het eerste echtpaar.
01.58 Een viertal gasten, gekleed in meer stadse kledij, loopt over het tuinpad.
02.03 Poserend echtpaar, zij met knipmuts met afhangende streppels, hij in zwarte kerkkleding.
02.12 Gastheer en gastvrouw met reeds gearriveerde gasten.
02.16 Groepje laatkomers wandelt naderbij.
02.22 Schaal met sneden witbrood en krentewegge (breed krentebrood).
02.29 Overzicht van het zgn. mestmaal door het domineesechtpaar aan boeren bereid. De gasten zitten uit bedeesdheid op enige afstand van de tafel.
02.48 Het domineesechtpaar.
02.52 De mannelijke gasten rechts en de vrouwelijke gasten ertegenover.
03.03 Goedgeluimde gastheer, gastvrouw en gasten.
03.11 Voorafgegaan door dominee wandelen de boeren door de fleurige pastorietuin op de voet gevolgd door de zijn vrouw met de damesgasten.
03.44 Boer Lenselink met maaiers en bindsters aan het werk op de rogge-akker.
03.50 Onder toezicht van maaiers en bindsters wordt de laatste oogstgarf door de minst snelle, c.q. de langzaamste,
bindster opgebonden.
04.02 De garf op een strekel gestoken, wordt in optocht, zingend en dansend, van de akker naar de boerderij gedragen.
04.25 De maaiers scherpen hun zeisen terwijl de boer bij de garf ronddanst.
04.39 Bindster laat zich door de boerin ingeschonken glaasje goed smaken.
04.49 De boerin schenkt een glaasje in voor dorstige maaier met ringbaard.
05.05 De boerderij met volle hooibergen vanaf de gemaaide akker.
05.15 De tuinknecht van de dominee rijdt met 4-wielige boerenwagen over gemaaide akker.
05.28 Op aanwijzing van boerin laadt hij de laatste schoof de zgn. meistergarven, van de akker op de wagen die hij vervolgens weer van het land voert.
05.51 De met 140 meistergarven beladen wagen stopt voor de kerk waar de garven worden afgeladen en voor de ingang in een lange rij in schoven worden gezet. De lege wagen rijdt weg.
06.26 De rij schoven voor de kerkingang.
06.35 Wethouder Jansen zet het bordje met de aankondiging van de verkoop tussen de schoven.
06.41 Panorama van de Lijmers (Liemers) landstreek in de zuidelijke Gelderse Achterhoek.
06.46 Maaiers scherpen hun zeisbladen zittend tussen aan schoven gezette rogge.
06.55 Maaiers en bindsters tijdens het maaien en opbinden van rogge.
07.05 Maaiers en bindsters
07.19 Maaier slaat met de zeis het koren van de akker, waarbij hij met de punt van de strekel de afgesneden stengels
bijeen en opzij houdt.
07.33 Bindsters in witte St. Japiksdracht bindt een garf met kop- en kontzeel.
07.43 Maaiers en bindsters in St. Jaopiksdracht aan het werk aan de voet van een bovenkruiermolen op de Usseler Es bij
Enschede.
07.51 Drietal beensters (= bindsters) in witte oogstdracht, het zgn. St. Jaopikstuug, poseert voor de camera.
07.56 Drukke veldarbeid op uitgestreken roggeakker aan de voet van Slot Enghuizen. Maaiers maaien de rogge die door
bindsters wordt opgebonden. Schoven worden op wagens geladen en schoolkinderen lezen de aren.
08.23 Een tweetal schoolkinderen met hun oogst.
08.32 Gefilmd vanaf het bordes van slot Enghuizen : de drie laatste met garven beladen wagens op weg naar de boerderij.
08.45 Ringrijden door lid van de bereden schutterij.
08.55 De ring die door een deelnemer op zijn lans gestoken wordt paardentuigen uit aan 2 koninginnen.
09.04 Twee officieren van de schutterij tillen een uitverkoren Koningin (vrouw de Vries) achter op het kasteel
paard van de schutterskoning. Hetzelfde geschiedt met Jacoba Bloemen die achter de ringsteekkoning wordt neergezet. Beide dames krijgen een tuil korenbloemen.
09.27 Gefilmd vanaf het trapbordes van het slot Enkhuizen, de
10.08 De talrijke hoge gasten zittend of staand op de traptreden
10.27 Hummelose vendelier Blitz demonstreert zijn kunnen voor het gezelschap daarbij vaardig zwaaiend met de kasteelvaan met het wapen van de Van Heekerens
11.01 Bijlemannen vellen zgn. kermispaaltje, een kerstboom.
11.09 De bereden schutterij van de ringstekers met hun geel-rood gespiraalde lansen, die eigendom zijn van de gravin.
11.19 De bereden schutterij trekt weg, het voetvolk blijft met een kasteelvaandel en een groep vlaggende kinderen staan
11.34 Opening van het defile door de overste Besseling, gevolgd door twee officieren van de schutterij en de zgn.
peerdenschutterie.
11.41 De kasteelvrouwe, gravin van Rechteren Limpurg, reikt
11.56 Het gezelschap genodigden op de staatsietrap van het
11.59 De gravin en haar gasten slaan het defile van de schutterij gade, eerst vaandeldrager Blitz, dan de lange stoet op weg door het park koningen met hun koninginnen, de bereden schutterij, in narrenpakken gestoken bijlemannen, twee schutters te voet met glimmend gepoetste geweren, de kapel, de schutterij te voet en de schoolkinderen
12.30 Overzicht van het defile
10.03 De stoet arriveert bij het slot waar zich veel publiek verzameld heeft
12.45 EINDE

Tweet en Like!